Teveel of te weinig damherten

Damherten (Dama dama) grazend op weiland.
Damherten (Dama dama) grazend op weiland.

Gespannen houd ik het nieuws rond de damherten van de Amsterdamse Waterleidingduinen in de gaten. De grotere sterfte van afgelopen winter heeft de gemeenteraad van Amsterdam toch doen beslissen om toch over te gaan tot beheer van de populatie damherten in tegenstelling tot het terughoudende beleid van de afgelopen jaren. Volgens tellingen lopen er 2000 damherten rond en dat is te veel zegt men.

Damherten (Dama dama) grazend op weiland.
Damherten (Dama dama) grazend op weiland.

In een druk gebied als de randstad levert een groeiende hertenpopulatie op een bepaald moment problemen op. Waternet reageerde op de publieke opinie met een damherten werend hek langs de gehele buitenrand van het duin. Waar de damherten vroeger vooral in de winter de weilanden opliepen om zich te goed te doen aan het verse gras stond daar nu opeens een hek. Het bleek dat de damherten grote moeite hadden om zich aan te passen en een paar honderd dieren stierven vermoeid en verhongerd langs het hek.

Damherten (Dama dama) grazend op weiland.
Damherten (Dama dama) grazend op weiland.

Zelf heb ik er ook gelopen en hoewel de krantenkoppen massale sterfte beschreven vond ik wel wat herten maar geen complete kerkhoven zoals de journalistiek ons wilt doen geloven. Als damhertenliefhebber vond ik het wel zonde om de dieren zo aan te treffen, maar aan de andere kant bood het ook een nieuwe blik op hun leven.

Dood damhert (Dama dama).
Dood damhert (Dama dama).

Van dichtbij kon ik de vacht en het gewei bekijken en aanraken. Het meest opvallende in het gebied was eigenlijk de complete kaalslag op de bomen. De herten hadden alle stammen van 20cm boven de grond tot op 1.5 meter compleet kaal gevreten om alle mineralen en voedingstoffen binnen te halen die ze maar konden vinden.

Schade aan bomen door damherten (Dama dama).
Schade aan bomen door damherten (Dama dama).

Voor sommige toonde het aan dat damherten een destructief effect hebben op het landschap. Ik zie het meer als de reden waarom we groot wild hebben. Zonder grazers verandert het gehele duin in een groot bos. Eigenlijk wil je dus een grote groep herten hebben om agressief bos en struiken aan te pakken. Maar volgens de experts is er maar ruimte voor 600 herten; meer eten zou er niet zijn in Amsterdamse waterleidingduinen.
Volgens andere experts lopen er rond de 2000 damherten en misschien zelfs wel meer, want ja hoe tel je een damhertenpopulatie? Er zijn experts die beweren dat de werkelijke populatie vele malen hoger ligt en zij noemen getallen van rond de 5000 herten. Dat zou betekenen dat je grofweg per elke 100 meter minimaal 1.5 hert zou moeten zien.

Schade aan bomen door damherten (Dama dama).
Schade aan bomen door damherten (Dama dama).

Maar als je de rapporten leest is alles gebaseerd op aannames. Aanname van het minimaal aantal getelde herten, aanname van het percentage aanwas en aanname van het percentage sterfte. En desondanks onze 2000+ herten hebben we ook nog 600 schappen nodig, wordt er elk jaar gemaaid en moet er geplagd worden. Misschien te weinig herten dus, hoor ik u denken. Beheer door de mens in de vorm van maaien en plagen kost aardig wat euro’s. Het afschieten van damherten gebeurt ook niet gratis en zal Waternet ook in de portemonnee voelen. Dus eigenlijk zijn de damherten in onze huidige economische situatie een goede natuurlijke manier van beheer. Waarom zou je ze dan schieten?

Damhert (Dama dama) eet van boom.
Damhert (Dama dama) eet van boom.

Wat gaat er nu gebeuren? Wat is handig? Hoe wel de nieuwsberichten niet eenduidig zijn is er momenteel een motie ingediend om over te gaan op reactief beheer. Dit betekent dat men komende winter de populatie meer in de gaten houdt en bepaalde dieren uit hun lijden zal verlossen. Ik heb geen ecologische studies gedaan, maar als ik de AWD puur moet beoordelen op hun waarde in de regio klinkt reactief beheer toch vele malen beter. Een van de waardevolle punten van de AWD is juist de aanwezigheid en zichtbaarheid van groot wild.

Close-up van damhertengewei (Dama dama).
Close-up van damhertengewei (Dama dama).

Op dagen als zon, wolken en regen langs trekken en ik achter mijn pc zit te werken droom ik er van beheerder te zijn van zo’n gebied. Al rijdend in mijn jeep de duinen te doorkruisen en moeder natuur aan het werk te zien. Maar al snel realiseer ik me dan dat ook beheerders computerdagen hebben en dagen dat ze moeilijke beslissingen moeten maken. Beslissen hoe om te gaan met alle gevoelens die er spelen rond het wel of niet beheren van een grote groep dieren. Op zo’n moment is mijn werk dan opeens een stuk makkelijker. Kilootje staal meer of minder weegt iets minder zwaar op de ziel.

Advertenties

14 gedachten over “Teveel of te weinig damherten

    1. En er moet ook draagkracht zijn voor de natuur. Dus een beheerder zal verder moeten denken dan alleen de belangen van de natuur. Verkeersveiligheid, grote mate van overlast etc…. wegen allemaal mee. Maar zoals je zegt laten we hopen dat ze er goed over nadenken.

  1. Hoi Peter,
    Prachtfoto’s en een mooi stukje ..
    Helaas moeten er wel beslissingen genomen worden ..en dat is niet erg.
    Zelf ben ik en blijf ik voorstander van een echt onafhankelijk onderzoek ..nu zijn WBE en de Beheerder(s) tellers van wild ..en lijkt het er op dat de slager zijn eigen vlees keurt.
    Ook de onafhankelijke onderzoeken die gedaan zijn .hebben connecties met jagers.
    Een onderzoek door een universiteit kost misschien wel tijd ..maar kan dan ook van grote waarde zijn voor beheer / natuur in andere gebieden en een meerwaarde zijn voor EHS
    Waarom die haast? ..heeft dat niet enkel en alleen te maken met het (r)ecoduct “Zandpoort” ?

    Groetjes Henk

    1. Het ecoduct heeft denk ik ook wel een betekenis bij het komende beheer. Momenteel is deze nog afgesloten voor de herten begreep ik, maar zodra ze door kunnen naar NPZK start heel de discussie opnieuw gok. Een stand van 2000 tegen 200 herten is natuurlijk een leuk item voor een debat.

  2. Hoe je het beheer van een gebied ook uitvoert er zullen altijd voor- en tegenstanders zijn. Dat is in de AWD zo, net als in de Oostvaardersplassen. En de publieke opinie speelt daarin een grote rol. Wat niet wil zeggen dat de mening van het grote publiek ook altijd de meest juiste is. Besluiten zou je moeten nemen op feiten en die zijn niet bij iedereen bekend. De meeste mensen weten alleen wat er in de kranten staan. En helaas is het niet zo dat die altijd de volledige waarheid brengen.

    Ik ben blij dat ik die beslissingen niet hoef te nemen. Als fotografen kunnen we wel laten zien wat er gebeurt in een gebied. Hoewel ik ook snap dat ook foto’s suggestief kunnen zijn als niet het volledige verhaal in beeld wordt gebracht.

    Jij laat hier wel een mooie serie zien van hoe het er aan toe gegaan is.

    Groet, René

  3. Een mooie informatief, maar toch ook persoonlijk geschreven stukje, Peter.
    Ik moest wel lachen om je 1,5 hert per 100m….:D

    Als regelmatige bezoeker zie ik vaak herten, maar het is zeker niet zo dat je erover struikelt.
    Dramatische taferelen van tientallen creperende dieren en compleet kaalgevreten bossen ben ik (gelukkig) daar nooit tegengekomen.
    Laten we maar heel hard duimen dat al die beslissingen van bovenaf uiteindelijk toch nog een beetje goed uitpakken voor de damherten zelf…

    Groetjes & goed weekend,
    Roeselien

  4. Mooie blog, ik had deze even gemist.
    Anderhalve hert per 100 meter? Nou ik heb er het afgelopen jaar soms maar 1 per 1000 meter gezien. Je hebt het wel mooi in beeld gebracht, ik ben heel benieuwd hoe het deze winter gaat, nu het hek er een jaar staat, de herten er aan gewend zijn en hopelijk verder het gebied in gaan om voedsel te zoeken.
    Beheerder van zo’n gebied. Ik droomde er wel eens van boswachter te zijn, totdat ik hoorde dat boswachters ook dieren moeten afschieten, mensen moeten aanhouden….en meer dingen die ik niet leuk vind. Dan toch maar gewoon voor onze hobby van de natuur genieten.
    groetjes Ghita

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s