Bambi in de duinen

Jong damhert (dama dama) maakt zijn eerste stappen.
Jong damhert (dama dama) maakt zijn eerste stappen.

Stil en onbeweeglijk lig je verscholen in het hoge gras. Je hoopt dat het grote dier op twee poten je niet ziet en verder loopt. Mamma is dichtbij, maar je bent wel alleen. Zou dit door het hoofd gaan van pas geboren damhertenkalfje? Ik vraag het me af als ik er één vind in de duinen. Behoedzaam en rustig kniel ik neer en maak ik wat foto’s van de kleine. Onverschrokken blijft ze liggen. Rustig kruip ik naar achter. Ik blijf nog even kijken en laat haar dan met rust zodat mamma haar weer kan ophalen.

Het is altijd een prachtig gezicht om de jonge kalfjes te zien ronddartelen in de zomer. Ze rennen rond hun moeder en spelen met andere kalfjes. Vaak maken ze dan ook al de karakteristieke prellsprung; met alle vier de benen tegelijk in de lucht springen en weer landen. Je hoort de hindes blaten en kalfjes antwoorden met hun zachte fiepjes. Je waant jezelf zo in de Disney-film Bambi.

Jong damhert (dama dama) ligt verscholen in het gras.
Jong damhert (dama dama) ligt verscholen in het gras.

Na een draagtijd van ongeveer 230 dagen wordt het kalfje geboren. Met een gewicht van ongeveer 4,5 kilo lijkt het al heel erg op een volwassen hert. Het stippenpatroon is al aanwezig en blijft ook, terwijl het bij andere herten verdwijnt. De oren zijn eigenlijk een maatje te groot. Als echte nestvlieder kan het kalfje al vrij snel na de geboorte lopen, maar moeders bijhouden kan het niet. Het duurt meestal tot zo’n 12 weken na de geboorte voordat de jonge herten constant met hun moeder optrekken.

Jong damhert (dama dama) ligt stil in de duinen.
Jong damhert (dama dama) ligt stil in de duinen.

Herten laten de jongen in de eerste weken van hun leven voor lange periodes alleen. De hinde is altijd in de buurt en houdt haar kroost in de gaten. De hertjes zijn nog te jong om constant op de been te zijn tijdens het grazen en om te voorkomen dat ze uitgeput raken, blijven de kalfjes achter. Verstopt in het hoge gras, tussen struiken of achter boomstronken.

Een kalfje blijft roerloos liggen en duwt zichzelf diep in het gras en kan de indruk wekken dat het misschien ziek of zwak is. En hoewel de gedachte goedbedoeld kan zijn, moet men een jong altijd laten liggen. Bij aanraking blijft onze geur aan het kalfje hangen en zou de moeder bij terugkomst het jong kunnen verstoten.

Damhert (dama dama) met jong.
Damhert (dama dama) met jong.
Advertenties

Happy 2015

Portret van Damhert (Dama dama)
Portret van Damhert (Dama dama)

De beste wensen voor iedereen in 2015! Bedankt voor jullie bezoek en reacties op mijn blog. Afgelopen jaar was een druk jaar waardoor ik veel minder aan fotografie en bloggen toe kwam dan gehoopt, maar toch hebben jullie mijn blog 6.300 keer bekeken. Hartelijk dank daarvoor.

De komende maanden staan er nog blogs op stapel over vogeltjes, damherten, eekhoorns en hopelijk sneeuw als moeder natuur ons nog wat gunt! Want hoewel Zuid-Nederland vorige week bedekt was met een mooi laagje, keek ik een middag lang naar een regenachtige wereld. Veel plezier dit jaar als je eropuit trekt en wie weet komen we elkaar tegen.

Peter

Foto van de maand – November 2013

Wisent bij zonsopkomst.
Wisent bij zonsopkomst.

De Hollandse Serengeti, gewoon in onze duinen! Toen ik de foto een paar weken terug maakte moest ik meteen terugdenken aan Kenia. De wisent is niet een dier dat je meteen verbindt met Nederland, maar toch liepen deze Europese bizons hier lang geleden al rond. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de soort bijna compleet uitgeroeid in Europa, maar ondertussen floreert de bizon weer dankzij natuurorganisaties.

Foto van de maand – Februari 2013

Wilde zwanen (Cygnus cygnus) in vlucht.
Wilde zwanen (Cygnus cygnus) in vlucht.

De keuze voor een foto van de maand was dit keer niet erg moeilijk, want ik heb niet veel foto’s gemaakt afgelopen maand. Hoewel februari ons nog een prachtige dag met sneeuw schonk, heb ik bijna geen beeld geschoten. Wat ik zocht was er niet en wat ik vond bood mij eigenlijk totaal geen inspiratie.

In januari verloor ik mezelf helemaal in de reeën. En misschien kon daardoor op deze mooie dag in februari eigenlijk niks meer toppen aan dat gevoel. Het klinkt misschien raar om te zeggen dat je 5 uur door de sneeuw kunt ploeteren van oost naar west door de duinen zonder ook maar een geheugen kaartje vol te schieten. Maar toch is het zo.
Alleen de wilde zwanen (Cygnus cygnus) deden mijn hart sneller kloppen. In het verleden hebben ze dit al eerder gedaan. Een groot gedeelte van de winter van 2010 bracht ik door in hun gezelschap.

En eigenlijk is het ook helemaal niet zo erg zo erg om bijna geen foto te maken. Je loopt door een van Nederlands mooiste landschappen compleet met een dikke laag witte sneeuw en een heerlijk warm winters zonnetje.

Damherten en reeën in de sneeuw

Kleine sneeuwvlokken dwarrelen uit de lucht als ik de auto parkeer, ik trek mijn winterjas aan, tas op de rug en met statief in de hand loop ik het duin in. Hoe verder ik het duin in kom, des te meer sneeuw komt er uit de lucht. De wind waait straf en al snel vult een mooi wit beeld mijn sensor als ik een testfoto maak. Oh man waar zijn de herten? Ik heb hen zo erg nodig nu!

Damhert (Dama dama) in sneeuwbui.
Damhert (Dama dama) in sneeuwbui.
Damhert (Dama dama) spitser in de sneeuw.
Damhert (Dama dama) spitser in de sneeuw.

Niet veel later tref ik de eerste damherten aan, prachtig gepositioneerd tegen een bosrand zodat de sneeuwvlokken goed uitkomen. Maar veel liefde is er niet tussen ons en al snel trekken de herten het bos in.

In de verte zie ik wat donkere stippen bewegen. Ik gooi mijn statief over de schouder, draai de zonnekap omlaag om niet een sneeuwduin te creëren tegen mijn lens en trek mijn capuchon over mijn hoofd. Tegen de wind in loop ik hun kant op en als ik wat verder ben merk ik dat het reeën zijn.

Reeën (Capreolus capreolus) sprong.
Reeën (Capreolus capreolus) sprong.

Waar reeën gewoonlijk alleen of in een paartje rondlopen vormen zij in de winter sprongen. En een sprong van deze grootte had ik al een tijd niet gezien! Nauwlettend houden ze mij in de gaten en mijn tempo vertraagt zich tot een enkele stap per minuut. Als acht paar reeën ogen je in de gaten houden kun je beter niet bewegen, bij een verkeerde beweging slaan ze op de vlucht en kun je de foto’s vergeten.

Reeën (Capreolus capreolus) op zoek naar eten onder de sneeuw.
Reeën (Capreolus capreolus) op zoek naar eten onder de sneeuw.

Ik besluit rustig te gaan zitten om te kijken wat ze doen. Oplettend eten de reeën door terwijl de sneeuw nu met bakken uit de lucht komt. Ik weet dat ik snel een foto zal moeten maken om het toppunt van de bui mee te nemen. Op mijn knieën schuif ik door de sneeuw dichterbij, elke keer goed oplettend hoe ze reageren. Tien minuten later heb ik de dieren prachtig in beeld en schiet ik er zonder zorgen honderden foto’s doorheen terwijl de sprong zich voor mijn neus tegoed doet aan hun winterkost.

Reeën (Capreolus capreolus) in de sneeuw.
Reeën (Capreolus capreolus) in de sneeuw.
Ree (Capreolus capreolus) graaft sneeuw weg om eten te vinden.
Ree (Capreolus capreolus) graaft sneeuw weg om eten te vinden.

Na een paar uur stil zitten lijken mijn knieën bevroren en als een man van 80 hink ik langzaam achteruit om de reeën niet te storen. Het licht neem zo hard af nu dat ik beter naar huis kan gaan om op te warmen. Thuis gekomen realiseer ik me dat ik te veel beeldmateriaal heb voor 1 blog. Mijn bezoekjes aan de reeën deze winter hebben aardig wat foto’s opgeleverd. Ik ben ondertussen begonnen met het opzetten van een klein boek helemaal gericht op de sprong met reeën die ik deze winter gevolgd heb. Als je interesse hebt laat het mij weten, dan houd ik je op de hoogte over de vorderingen van het boek.

Ree (Capreolus capreolus) in sneeuwstorm.
Ree (Capreolus capreolus) in sneeuwstorm.

Damhertenvacht

Damhert (Dama dama) bedekt met een laag sneeuw
Damhert (Dama dama) bedekt met een laag sneeuw

De koude wind bijt dwars door mijn kleding heen en ik trek de rand van mijn jas wat hoger. De winter meldt zich in de duinen en het is goed te voelen. Had ik toch maar wat thermo ondergoed aangetrokken denk ik bij mezelf als ik doorstap om warmer te worden. Op zo’n moment benijd ik de reeën en damherten om hun warme vacht.

Damhertvacht (Dama dama) van dichtbij.
Damhertenvacht (Dama dama) van dichtbij.

De dikke vacht van een damhert biedt genoeg bescherming tegen kou en vocht. Herten slapen in de winter gewoon op de sneeuw en na een flinke sneeuwbui zie je hen rondlopen met een prachtig wit dekentje. Toch lijkt het de herten niet te deren. Van een afstand lijkt de vacht van het hert op ons eigen haar: dikke draden die op elkaar liggen.

Macro foto van de vacht van een damhert (Dama dama).
Macro foto van de vacht van een damhert (Dama dama).

Kijk je van iets dichterbij, dan zie je dat onder die dikke draden een heel compacte deken zit van dunner haar die het damhert warm en droog houdt. De ondervacht bevat dikke haren gevuld met lucht, die als isolatielaag functioneert. De laag van haar dichter bij de huid is fijner van structuur en waterafstotend.

Macro foto van de ondervacht van een damhert (Dama dama).
Macro foto van de ondervacht van een damhert (Dama dama).

Benieuwd hoe ik deze foto’s gemaakt heb? Houd mijn blog dan in de gaten!

Foto van de maand – Januari 2013

Twee reeën opzoek naar voedsel onder de sneeuw tijdens een sneeuwbui.
Twee reeën opzoek naar voedsel onder de sneeuw tijdens een sneeuwbui.

De eerste sneeuw van januari 2013 bezorgde Nederland de langste file ooit. Zelf zat ik drie dagen lang in vergaderingen koffie weg te tikken om mijn verdriet te verdrinken. Mijn hoofd zat vol met opties om te gaan fotograferen, maar ik zou moeten wachten tot het weekend.
Gelukkig voorspelde de weerstations verse sneeuw op zondag en toen de eerste vlokken uit de lucht vielen sprongen Caroline en ik in de auto en reden we richting de duinen.

Ik vind het echt geweldig als er sneeuw valt in de duinen. En toen de eerste sneeuw van deze winter in december viel was ik er ook meteen bij. Ik kon nu alleen maar hopen op een herhaling van toen.
De harde wind zou in ons voordeel werken, dacht ik. Maar de damherten en reeën hadden ons snel in de gaten en lieten ons hard werken voor de juiste plaat. De autofocus vond de sneeuw ook helemaal geweldig en probeerde tot mijn ongenoegen op elk vlokje scherp te stellen wat hem erg goed lukte.

Bij sneeuwfoto’s moet de sneeuw goed zichtbaar zijn vind ik, dus we mikte per se op een aantal plekken waarvan we wisten dat de achtergrond ons zou helpen. Met de snijdende wind in je gezicht houd je de lens zo lang mogelijk omlaag om te voorkomen dat je een sneeuwduin in je zonnekap krijgt. Precies op het juiste moment richt je de lens op het dier en klik!

Ik hoef jullie niet te overtuigen dat ik met een zeer tevreden gevoel naar huis ging.

Wisenten in het duin

Wisent (Bison bonasus) in met sneeuw bedekte duinen.
Wisent (Bison bonasus) in met sneeuw bedekte duinen.

Zoogdieren zijn mijn favoriete onderwerp om te fotograferen, dus toen Carl vroeg of ik mee ging om Europa’s grootste land zoogdier, de wisent (Bison bonasus) op te zoeken kon ik niet weigeren. Al vijf jaar loopt de wisent door het duin langs onze kust in een project van PWN, Stichting Duinbehoud, ARK, FREE Nature en Stichting Kritisch Bosbeheer om hun gedrag te beoordelen en te zien wat hun invloed is op het landschap.

Drie jaar geleden waren Caroline en ik ook al wezen kijken met een excursie van PWN bij de Europese versie van de bizon. Toen regenden wij weg, maar het was super om ze te zien. Ditmaal hoopte ik tenminste op droog weer en stiekem op sneeuw en die wens werd vervuld!

Excursiegroep kijkt naar wisenten (Bison bonasus) in met sneeuw bedekte duinen.
Excursiegroep kijkt naar wisenten (Bison bonasus) in met sneeuw bedekte duinen.

In het met sneeuw bedekte Kraansvlak vonden wij onder leiding van boswachter Coen al snel de kudde wisenten. PWN organiseert excursies om de mensen de wisenten van dichtbij te laten zien en om te ervaren hoe de dieren reageren op mensen. Het is de wens om de wisenten uiteindelijk in meer gebieden uit te zetten zodat ze op dezelfde manier gebruikt kunnen worden als galloways en schotse hooglanders in het Nederlandse natuurbeheer.

Het aangezicht van zo’n groot dier kan je misschien doen slikken, een wisent is al snel 1.8 mtr hoog, maar zij ogen zeer vriendelijk. Galloways kijken standaard humeurig en kunnen enorm knorrig zijn. Maar tijdens ons korte bezoek graasde de kudde wisenten rustig door en kon ik mooi wat foto’s maken die zonder de boswachter waarschijnlijk nooit gelukt waren.

Ik hoop van harte dat ze straks langs onze gehele kustlijn lopen. Het zou mooi zijn als wij straks in Nederland onze eigen versie van de Amerikaanse prairie hebben in de duinen.

Wisent (Bison bonasus) in met sneeuw bedekte duinen.
Wisent (Bison bonasus) in met sneeuw bedekte duinen.

Vossenpoep

Rode vos (Vulpus vulpus)
Rode vos (Vulpus vulpus)

Een blog over vossenpoep? Er is vraag naar kan ik je vertellen. Aan het eind van elk jaar krijg ik van wordpress een email met daarin een samenvatting van mijn statistieken. En wat blijkt, vossenpoep is een van de meest gebruikte zoektermen voor mijn blog. Dus om er voor te zorgen dat mijn bezoekers ook vinden wat ze zoeken, een blog helemaal gericht op vossenpoep. Daarnaast ben ik sinds kort in het bezit van een macrolens en ik had een onderwerp nodig om deze op te testen.

Als je weet hoe vossenpoep eruit ziet en waar je moet kijken dan valt vossenpoep snel op. Vossen gebruiken verhogingen in het landschap om hun drollen op te plaatsen zodat de concurrentie weet dat het gebied bezet is. De ene keer ligt het subtiel bovenop een molshoop midden op het pad. De andere keer misschien iets meer verscholen langs de rand van een bosje. Hoewel wij mensen goed moeten zoeken ruikt een andere vos het meteen.

Vossenpoep (Vulpus vulpus) met haar van konijn en muizen.
Vossenpoep (Vulpus vulpus) met haar van konijn.

Vossen eten voornamelijk konijnen en muizen in het duin en dat is in de meeste drollen ook wel terug te zien. Deze zitten vol haar en worden indien zij al wat ouder zijn spierwit en bros. Deze drol is waarschijnlijk 100% konijn aangezien er nergens kleine botjes of schedeltjes te vinden waren. Als de vos ook muizen had gegeten, was dit wel het geval geweest. Op dat gebied lijkt de vossendrol op de braakbal van de uil waaruit je ook kan afleiden wat de vogel heeft gegeten. Met de vangst van een konijn heeft de vos trouwens een maal voor twee dagen. Meestal peuzelt hij eerst de kop en romp op en begraaft hij de rest voor later.

Vossenpoep (Vulpus vulpus) met duindoornbessen.
Vossenpoep (Vulpus vulpus) met de zaden van duindoornbessen.

In de herfst en winter foerageren de vossen net zoals vele vogels op de bessen van de duindoorn. Vooral in het buitenduin vind je vele duindoornstruiken en in de herfst dus ook veel drollen met zaden erin. Soms vind je zelfs onverteerde bessen in een drol.

Als je meer wilt weten over vossensporen kun je ook mijn oude blog over vossensporen lezen.

Foto van de maand – December 2012

Close-up van de mond van een damhert
Close-up van de mond van een damhert

Normaal gesproken ben ik iemand die natuur vooral groot bekijkt: dier in het landschap of een portretfoto. Maar ditmaal ben ik eens klein gaan denken. Nu de bladeren van de bomen vallen zie je in de Amsterdamse waterleidingduinen wat makkelijker de “echte natuur”. Het ontgaat niemand dat er overal damherten lopen in de AWD, maar hoe vaak zie je eigenlijk een dood hert? De natuur is snel in het verwerken van een gestorven dier. Sommigen zijn in enkele weken al opgegeten en verteerd door vossen, roofvogels en allerlei insecten.

Ik bespaar jullie de iets meer grafische foto’s die ik gemaakt hebt en heb een close-up gekozen voor foto van de maand. Voor mij was het de eerste keer dat ik eens goed naar de mond van een damhert keek. Ik vermoed dat het smaakpapillen zijn waar wij naar kijken, maar ik heb het nog niet kunnen achterhalen. Als iemand het weet hoor ik het graag!